Аналитика денес одржа работилница за размена на искуства и знаења од областа на јавно приватно партнерство во Македонија

На работилницата учествуваа претставници од Министерството за економија, претставници од општините Аеродром, Центар и Чаир како и експерти во областа и претставници од невладиниот сектор.

Повеќе...

„Мониторирање на јавните финансии во Република Македонија“

„Аналитика“ на 09.11.2017 година на конференција ги претстави заклучоците од истражувањето „Мониторирање на јавните финансии во РМ“ во областа на јавен долг, праведно оданочување, јавна инфраструктура и јавни-приватни партнерства.

Повеќе...

Настан - Мрежно мерење во РМ, можности, перспективи, примери – како до почиста енергија

Аналитика тинк тенк, на 2 ноември во хотелот Бест Вестерн на ул. Македонија во Скопје је претстави студијата “Мрежно мерење во Република Македонија, можности, перспективи, примери – како до почиста енергија?„ (http://www.analyticamk.org/images/2017/mrezno_merenje_a40ba.pdf) која што го разгледува диркетното вклучување на домаќинствата во енергетскиот систем на РМ. Една од мерките за стимулирање на ваквиот развој е токму можноста физички лица без формирање на фирма да можат да произведуваат електрична енергија од обновливи извори и истата директно да ја предаваат во системот со можност за “порамнување„ со дистрибутерот на електрична енергија. Засега ваква можност не постои со што напредокот иако го има во секторот на обновливи тој е бавен и недоволен.

Повеќе...

Четврта регионална работилница - Граѓанските организации како еднакви партнери во мониторирањето на јавните финансии

Тимот на Aналитика присуствуваше на четвртата регионална работилница во рамки на Проектот - Граѓанските организации како еднакви партнери во мониторирањето на јавните финансии, која се одржа од 16-20 октомври 2017 година, во Љубљана, Словенија.

Повеќе...

Учество на првата работилница за засегнати страни на Конвенцијата на Обединетите Нации против корупција

Магдалена Лембовска учествуваше на првата работилница за засегнати страни на Конвенцијата на Обединетите Нации против корупција и механизмот за ревизија, организирана од страна на Канцеларијата на Обединетите Нации за дрога и криминал.

Повеќе...

По успехот на Првата летна школа на Енергетската заедница (ЕЗ), која се одржа во Тирана, Албанија во 2016 година, овогодинешната летна школа се одржа во Охрид, Македонија.

Повеќе...

Аналитика дел од настанот „Демократско назадување во Западниот Балкан: каква треба да биде улогата на ЕУ?“

Магдалена Лембовска, истражувач за безбедносни прашања во Аналитика, учествуваше на настанот насловен како „ Демократско назадување во Западниот Балкан: каква треба да биде улогата на ЕУ?“ кој се одржа на 30 јуни 2017 год. во Берлин, Германија. Настанот е дел од серијата настани Брифинг за Брисел и е во организација на Центарот за студии за европски политики Алфред фон Опенхајм при Германскиот совет за надворешна политика ДГАП.

Повеќе...

Интервју со Кире Наумов, заменик министер за економија

 

Дали, согласно сегашната состојба на долгот, Македонија може да се најде во ситуацијата на Грција и при тоа никој да не сноси одговорност? Постои ли можноста да имаме проблем при враќање на долгот и неизбежно склучување на аранжман со ММФ или пак ситуацијата не е толку драматична?

Претходната година, 2016-та, беше многу важна во однос на јавниот долг. Ова од причина што јавниот долг ја надмина психолошката, но и по препораките од ММФ критична граница за Република Македонија од 50% од БДП. Доколку ова прашање беше поставено пред една година, изгледите ќе беа многу понегативни одошто што се денес.

За една земја да се најде во грчката ситуација, треба да изостане довербата од пазарите на капитал дома и надвор кон креаторите на политики во земјата. Имајќи го ова во предвид, во услови на оптимизам на домашниот, но и на странскиот пазар во однос на промените во Македонија, би сакал да напоменам дека е веројатноста тоа да се случи денес е на историски минимум.

Она што следува за Република Македонија, во однос на идни обврски за подмирување кои се со поголем обем како што се доспевањата на еврообврзниците во 2020, 2021и 2023 година во вкупен износ на главница од 1.220 милиони евра, се голема одговорност и нешто што се решава долгорочно. Од тој аспект, препорачливо и разумно е Министерството за финансии уште од вчера да размислува за потенцијалните извори на финансирање за следните 5до 10 години.

Која граница на јавниот долг е истовремено граница која гарантира стабилност на јавните финансии на Македонија, имајќи ги предвид караткеристиките на македонската економија? (постојат емпириски факти кои кажуваат дека многу земји од светот банкротирале со состојба на јавен долг далеку под границата на долгот од 60% од БДП)

Ова е најчесто поставувано прашање што тешко се одговара. Стабилноста на јавните финансиие претставена преку капацитетот на владата да го сервисира акумулираниот долг во определена временска точка во иднина, почитувајќи ги концептите на ликвидност и солвентност. Со други зборови, владата треба едновремено да покажува капацитет за пристап до финансиските пазари (домашни и меѓународни) и способност да ги отплаќа своите обврски како што тие доспеваат за плаќање.

Конкретно за случајот на Република Македонија, неопходна е да се спроведе сериозна анализа пред да се може да се лицитира со бројки, иако некои емпириски истражувања за земји со карактеристики слични на македонските укажуваат дека треба да се оддржува јавниот долг на границата од 40 до 50% од БДП. Мора да се напомне дека од исклучителна важност е каде и како се користатсите финансиски средства добиени од создавање на должнички однос. Мора да се понуди сериозна одговорност и да се работи на рентабилноста на секој еден проект кој се реализира со финансиски средства од кредити или емисија на должнички хартии од вредност.

Кој е најбезболниот начин за консолидирање на јавните финансии?

Најбезболниот начин за консолидирање на јавните финансии е паралелно адресирање на приходната и расходната страна на идните буџети и тоа најмалку за 1,5 пати подолг период од периодот во кој се правеа константни дефицити, за фискалната консолидација да не биде по цена на економскиот раст.

Ова во суштина значи дека приходната страна на буџетот треба да се оддржува и во апсолутни бројки да расте, но строго водена од растот на економијата, односно растот на приватниот сектор. Од друга страна, за да се овозможи раст на приватниот сектор треба да се подобри транспарентноста на трошењето, да се иницира поголема трошковна ефикасност, да се подобри ефикасноста на капиталните инвестиции, но и да се оддржува рамнотежа помеѓу рационална политика на тековни трошоци и зголемување на капиталните издатоци. Во услови на потреба од фискална консолидација со најмали можни ефекти врз економскиот раст, неопходно е да се оддржи развојната компонента на солидно ниво. Ова би значело дека државата треба да прави капитални расходи од кои може да се очекува принос не само на долг рок.

Во оваа смисла, задолжувањето е оправдано во случаи кога средствата се користат за капитални издатоци чиј принос го надминува трошокот на финансирање и истите се во најмала рака рентабилни.

Каква политика и е потребна на Македонија во моментов за да може економијата да расте?

Во моментов на Македонија и е потребна домаќинска фискална политика и стабилност. Домаќинската фискална политика во суштина значи рационализирање на непродуктивните расходи и насочување на буџетски средства кон поддршка на приватниот сектор. Стабилноста значи предвидливо окружување за стопанствениците во правна, макроекономска, меѓународна и даночна смисла на зборот.

Ова се можеби предусловите за понатамошно заживување на приватниот сектор чие заживување се очекува директно да се одрази врз економскиот раст на земјата, но едновремено да ја подобри и приходната страна на јавните финансии.


Разговарале:

Тамара Мијовиќ Спасова

Бојана Мијовиќ Христовска


Интервјуто е направено за потребите на анализата за праведно оданочување во рамки на проектот „Граѓанските организации како еднаков партнер во мониторирање на јавните финансии“. Овој проект заеднички се изведува во седум земји од регионот и тоа: Аналитика (Македонија), Фрактал (Србија), За Земјата (Бугарија), ЦИЕ (Босна и Херцеговина), МАНС (Црна Гора), ЦЕКОР (Србија), БИРН (Косово), Ена Банда (Словенија), Фокус (Словенија) и координаторот Крилја на надежта (Босна и Херцеговина). Тој е финансиран од Програмата на ЕУ за граѓанско општество и Програмата за медиуми 2014-2015.

Следете не

FacebookFlickrTwitterYoutube

Најнови твитови